Yatırım Fonu nedir?

Yetkili kuruluşlarca katılma belgesi karşılığında, tasarruf sahiplerinden toplanan kaynakların riskin dağıtılması ilkesi ve güvene dayalı mülkiyet esaslarına göre, sermaye piyasası araçlarına, altın ve diğer kıymetli madenlere portföy yöneticisi tarafından oluşturulan portföyü işletmek amacıyla kurulan mal varlığına "Yatırım Fonu" denir.

Sermaye piyasalarında birikimlerini değerlendirmek isteyen ancak konuya yabancı olan yatırımcılar için bir alternatif yatırım aracı olan yatırım fonları, adetler halinde alınıp satılmaktadırlar. Fondaki her birim payda, fiili olarak fonun portföyündeki her kıymetten bir parça bulunmakta ve fonun birim pay değeri, fon portföyündeki kıymetlerin performansına göre artmakta ya da azalmaktadır.

Yatırım söz konusu olduğunda daima risk de gündemde olacaktır. Portföydeki bir kıymetin fiyatında oluşacak düşüş riskinin, portföye etkisini en aza indirmek için yatırımların değişik tipte menkul kıymete yapılarak çeşitlendirilmesi en uygun yöntemdir. Yatırım fonlarının tercih edilmelerinin en önemli nedenlerinden biri de portföylerindeki çeşitlilik sayesinde fonun riskinin sadece tek bir kıymete bağlanmasının engellenmesidir. Her ne kadar portföyündeki çeşitlilik bir avantaj olsa da, yatırım fonları da risksiz yatırım araçları değildirler ve genel olarak piyasanın iniş çıkışlarından etkilenmektedirler. Bu yüzden bir fona yatırım yapıldığında öncelikle taşıdığı tüm riskler dikkate alınmalıdır.

Pek çok yatırımcının kendi başına çeşitli menkul kıymetlere yatırım yaparak riski dağıtabilecekleri bir portföy oluşturmak için yeterli kaynağı bulunmamaktadır. Yatırım fonlarında tüm pay sahiplerinin yatırımları bir araya getirilerek, yatırımcıların kendi başına yapabileceğinden çok daha çeşitli menkul kıymete yatırım yapılmaktadır. Yatırım fonları, görevi portföye en uygun kıymetleri seçerek fonun verimini arttırmak olan uzman portföy yöneticileri tarafından yönetilmektedir. Fon portföy yöneticileri analiz yaparak ve araştırmaları değerlendirerek fon sınırlamaları dahilinde gerçekçi ve doğru bilgilerle fon portföyü için en olumlu kararı pay sahipleri adına almak amacındadırlar.

Tasarruf sahipleri, yatırım fonunun kuruluş ve işleyişine ilişkin tüm hususları ayrıntılı şekilde içeren fon içtüzüğünü kurucudan talep etme hakkına sahiptirler. Fon içtüzüğünde, fon portföy yöneticisi ve saklayıcı kuruluşları, portföy yöneticisinin yatırım yapabileceği piyasalar, kıymet grup ve sınırlamaları, fon alım-satım saatleri ile fona kıymet alım-satımında ödenebilecek komisyon oranları yer almaktadır.

Yatırım fonları A ve B Tipi olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır. A Tipi Yatırım Fonları portföyünde aylık ağırlıklı ortalama bazda en az %25 oranında Türkiye'de kurulmuş şirketlerin hisse senetlerine yatırım yapmaktadır. B Tipi Yatırım Fonlarında daha çok sabit getirili menkul kıymetlere yatırım yapılması tercih edilmekte, asgari %25 oranında hisse senedine yatırım yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu genel ayrımın yanı sıra, fonların isimleri, fonların ağırlıklı olarak yatırım yaptığı kıymet türleri ile belirlenmektedir.